E-2 İş Planı Nasıl Hazırlanır? Türk Yatırımcılar İçin Rehber
English version: E-2 Business Plan: How to Prepare One That Works
Türk girişimciler için E-2 yatırımcı vizesi, ABD’de iş yürütmenin çoğu zaman en doğrudan yoludur. Konsolosluk memurunun işin gerçek, yeterince finanse edilmiş ve büyüyebilir olduğuna ikna olup olmadığını genellikle belirleyen belge ise E-2 iş planıdır. Bu rehber, planın neyi kanıtlaması gerektiğini, nasıl yapılandırılacağını ve başvuruların en sık nerede hata yaptığını anlatıyor.
İş planı neden bu kadar belirleyici
Türkiye’den yapılan E-2 başvurularına, kısa sürede kapsamlı bir dosyayı inceleyip ardından yatırımcıyla mülakat yapan bir konsolosluk memuru karar verir. Memurun aynı anda birden fazla hukuki noktada ikna olması gerekir ve iş planı bunların hepsini bir araya getiren tek belgedir: yatırım, operasyon, istihdam ve finansal yol haritası.
Dışişleri Bakanlığı’nın Foreign Affairs Manual kılavuzu, marjinal bir işletmenin şartları karşılamadığını açıkça belirtir. 9 FAM 402.9-6(E)’ye göre marjinal işletme, yatırımcı ve ailesi için asgari geçimin ötesinde gelir üretme kapasitesi bugün de gelecekte de olmayan işletmedir; öngörülen kapasitenin genellikle beş yıl içinde gerçekleşebilir olması gerekir. Bu soruya verilecek cevap, inandırıcı ve belgelenmiş beş yıllık bir plandır.
Planın kanıtlaması gerekenler
| Hukuki şart | Planın gösterdiği | Tipik destekleyici belgeler |
|---|---|---|
| Gerçek ve faal işletme | Ürünü veya hizmeti, müşterisi ve yeri olan gerçek bir iş | Kira sözleşmesi, lisanslar, tedarikçi sözleşmeleri, web sitesi, fotoğraflar |
| Önemli yatırım | Yatırımın işin toplam maliyetine oranla yüksek olması (orantılılık testi) | Kalem kalem kuruluş bütçesi, faturalar, havale kayıtları |
| Marjinal olmama | Yatırımcının geçimini aşan gelir ve istihdam projeksiyonları | Beş yıllık proforma, istihdam planı, pazar verileri |
| Yönetme ve yönlendirme | Yatırımcının en az %50 hisseye veya operasyonel kontrole sahip olması | Şirket sözleşmesi, hisse senetleri, organizasyon şeması |
| Riske edilmiş sermaye | Paranın işe bağlanmış ve geri dönülmez şekilde ticari riske açılmış olması | Satın alma sözleşmeleri, escrow şartları, harcanmış tutarlar |
| Kaynağın yasallığı | Yatırımın nereden geldiği ve nasıl aktarıldığı | Banka dökümleri, tapu satış belgeleri, vergi kayıtları, transfer zinciri |
E-2 iş planı nasıl yapılandırılır
- Yönetici özeti. İşi, yatırım tutarını, ortaklık yapısını ve yatırımcının rolünü anlatan bir iki sayfa.
- Şirket ve ortaklık yapısı. Şirket türü, kuruluş eyaleti, hisse dağılımı ve günlük kararları kimin verdiği.
- Pazar analizi. Genel ifadeler yerine ABD’ye özgü verilerle yerel pazar, rakipler ve müşteriler.
- Operasyon. Yer, tedarikçiler, ekipman, lisanslar ve gerçekçi bir açılış takvimi.
- İstihdam planı. Finansal tablolardaki maaş kalemleriyle uyumlu şekilde, yıllara göre pozisyonlar, işe alım tarihleri ve ücretler.
- Fonların kullanımı. Yatırımın nasıl harcandığının faturalar ve makbuzlarla eşleşen kalem kalem dökümü.
- Beş yıllık finansal projeksiyonlar. Varsayımları açıklanmış gelir, gider, maaş ve kâr tabloları.
- Yatırımcının geçmişi. Bu yatırımcının bu işi yürütebileceğini inandırıcı kılan deneyim ve beceriler.
E-2 iş planı bir satış sunumu değildir. Bir delildir ve içindeki her rakamı mülakatta savunabilmeniz gerekir.
Ret ile sonuçlanan yaygın hatalar
- Herhangi bir şehirdeki herhangi bir işi anlatabilecek genel bir şablon kullanmak.
- Kiralanan alanın büyüklüğü, personel sayısı veya pazar verileriyle desteklenmeyen gelir projeksiyonları.
- Karşılığında maaş bütçesi olmayan bir işe alım planı.
- İş planı, DS-156E formu ve banka kayıtları arasında farklı rakamlar.
- Escrow düzenlemesi veya imzalı sözleşmeler olmadan, işe bağlanmak yerine hesapta bekleyen para.
- Özellikle Türkiye’deki gayrimenkul satışı veya aile içi transferlerden gelen fonlar için yetersiz kaynak açıklaması.
Para hareket etmeden önce yatırım yapısını planlayın. Yapı netleşmeden fon transfer etmek, kira sözleşmesi imzalamak veya bir işletme satın almak, sonradan düzeltilmesi zor kaynak ve risk sorunları yaratabilir. Vize retleri de sonraki başvurularda kaydınızda kalır.
Sıkça sorulan sorular
E-2 vizesi için asgari yatırım tutarı var mı?
Hayır. Dışişleri Bakanlığı sabit bir asgari tutar belirlemez. Yatırımın işin toplam maliyetine oranla önemli olması gerekir; maliyeti düşük bir işte genellikle maliyetin daha yüksek bir yüzdesinin yatırılması beklenir.
E-2 iş planı kaç yılı kapsamalı?
Beş yıl standarttır. Dışişleri Bakanlığı kılavuzuna göre asgari geçimin ötesinde gelir üretme kapasitesi, genellikle işin normal faaliyete başlamasından itibaren beş yıl içinde gerçekleşebilir olmalıdır.
Türk vatandaşları E-2 vizesine başvurabilir mi?
Evet. Türkiye 18 Mayıs 1990’dan bu yana E-2 anlaşma ülkesidir. Güncel mütekabiliyet tablosuna göre Türk vatandaşlarının E-2 vizeleri için düzenleme ücreti yoktur, vize çok girişlidir ve 60 aya kadar geçerlidir; 315 dolarlık başvuru ücreti ise ödenir.
İş planını bir profesyonelin yazması gerekir mi?
Hukuken gerekmez; ancak planın doğru, somut ve başvurunun geri kalanıyla tutarlı olması gerekir. Pek çok yatırımcı bir iş planı yazarıyla çalışır ve planı hukuki şartlar açısından bir göçmenlik avukatına inceletir.
Şimdi ne yapmalısınız
- İşe ve toplam maliyetine oranla yatırım tutarına karar verin.
- Fonlarınızın Türkiye’deki kaynağından ABD’deki şirket hesabına kadar belge zincirini toplayın.
- ABD şirketini kurun; ortaklık ve kontrol yapısını belgeleyin.
- Her rakamın uyuşması için iş planınızı ve başvurunuzu birlikte inceletin.
Ozek Law Firm, LLC · Tolga Ozek, Attorney at Law
4500 East West Highway, Suite 150, Bethesda, MD 20814
+1 (202) 854-8545 · info@ozeklaw.com · ozeklaw.com/contact
Tolga Ozek, Bethesda, Maryland’deki Ozek Law Firm, LLC’nin kurucusudur. Pratiği; yatırımcı ve şirket içi transfer vizeleri, iş bazlı göçmenlik ve statü değişikliği dahil olmak üzere ticaret ve göçmenlik hukukunu kapsar. Büro müvekkillerine İngilizce, Türkçe ve İspanyolca danışmanlık verir.
İş planını, yatırım yapısını ve fon kaynağını Türkçe veya İngilizce olarak birlikte değerlendiriyoruz.
Bu sayfa yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Attorney Advertising. Anlaşma tarihleri, mütekabiliyet şartları ve ücretler ABD Dışişleri Bakanlığı’nın 25 Eylül 2026 itibarıyla yayımladığı bilgilere dayanır ve değişebilir; başvurmadan önce travel.state.gov üzerinden teyit edin. Her E-2 kararı konsolosluk memuruna aittir ve hiçbir avukat sonucu garanti edemez.
Ozek Law Firm, LLC · 4500 East West Highway, Suite 150, Bethesda, MD 20814 · +1 (202) 854-8545 · info@ozeklaw.com · www.ozeklaw.com
Maryland, New York ve Washington, D.C. barolarına kayıtlı; ABD genelinde federal göçmenlik hukuku hizmeti. Görüşmeler İngilizce, Türkçe, İspanyolca ve İsveççe yapılabilir.
