USCIS veya bir ABD konsolosluğu dosyanızı olağan işlem sürelerinin çok ötesinde bekletiyorsa, federal mahkemede açılacak bir mandamus davası hükümeti karar vermeye zorlayabilir. Bu dava, mahkemeden kurumun harekete geçmesini emretmesini ister; başvurunuzun onaylanmasını istemez.
Bu davalar genellikle iki federal kanuna dayanır. Mandamus Kanunu (28 U.S.C. §1361), federal bölge mahkemelerine bir federal görevli veya kurumu davacıya karşı borçlu olduğu görevi yerine getirmeye zorlama yetkisi verir. İdari Usul Kanunu (Administrative Procedure Act, APA) ise kurumların önlerindeki işleri makul bir süre içinde sonuçlandırmasını şart koşar (5 U.S.C. §555(b)) ve mahkemelere hukuka aykırı olarak yapılmayan veya makul olmayan şekilde geciktirilen işlemleri zorla yaptırma yetkisi tanır (5 U.S.C. §706(1)). Mahkeme kuruma dosyanız hakkında karar vermesini emredebilir; ancak başvurunuzun onaylanıp onaylanmayacağına karar vermez.
Belirli bir ay sayısı yoktur. Birçok federal mahkeme, Telecommunications Research & Action Center v. FCC (D.C. Cir. 1984) kararından gelen ve TRAC faktörleri olarak bilinen altı ölçütü tartar. Genel hatlarıyla mahkemeler şunlara bakar:
Mahkemeler bu ölçütleri farklı uygular ve bazıları, özellikle verilecek emrin bir başvuru sahibini diğerlerinin önüne geçirmekten ibaret olacağı durumlarda gecikme davalarını reddetmiştir. Dava önermeden önce USCIS işlem sürelerini, dosya geçmişinizi ve davanın açılacağı mahkemenin güncel kararlarını inceleriz.
Bu adımlar her zaman hukuken zorunlu değildir; ancak kuruma harekete geçmesi için her fırsatın tanındığını gösteren bir kayıt oluşturur ve bazen sorunu dava açmadan çözer.
Gecikme davaları genellikle uzun süredir bekleyen Form I-485 (statü düzeltme), Form I-130 (aile dilekçesi), Form I-140 (iş dilekçesi) ve Form N-400 (vatandaşlık) gibi başvurular için açılır. Vatandaşlık için ayrı bir yol vardır: USCIS, vatandaşlık mülakatınızdan sonraki 120 gün içinde N-400 başvurunuz hakkında karar vermezse, 8 U.S.C. §1447(b) uyarınca ikamet ettiğiniz yerdeki federal bölge mahkemesine başvurabilirsiniz; mahkeme başvuruyu kendisi karara bağlayabilir veya talimatlarla USCIS’e geri gönderebilir. Mülakat yapılmadan önceki gecikmeler ise mandamus ve APA yoluyla ele alınır.
ABD büyükelçilik ve konsolosluklarındaki gecikmeler, INA 221(g) kapsamında ret verilip idari işleme (administrative processing) alınan dosyalar da dâhil olmak üzere, bazen federal mahkemeye taşınır. Bu davalar daha zordur. Konsolosluk kararlarının denetlenemezliği ilkesi (consular nonreviewability) gereğince mahkemeler, bir konsolosluk görevlisinin vize verme veya reddetme kararını genellikle denetlemez; ABD Yüksek Mahkemesi bu ilkeyi Department of State v. Muñoz (2024) kararında yeniden teyit etmiştir. Mahkemeler, idari işleme alınan bir 221(g) reddinin kesin bir karar mı yoksa hâlâ zorla yaptırılabilecek bekleyen bir iş mi olduğu konusunda farklı görüşlerdedir. Bu sınırları dava açılmadan önce açıkça anlatırız.
Dava dilekçesi federal bölge mahkemesine sunulur ve hükümete tebliğ edilir; hükümetin cevap süresi genellikle ABD Savcılığına (U.S. Attorney) tebliğden itibaren 60 gündür (Federal Hukuk Usulü Kuralları, Rule 12(a)(2)). Pek çok dosyada kurum bu süre içinde mülakat planlar, ek belge ister veya karar verir; dava da yapılacak bir işlem kalmadığı için düşer. Hükümet bunun yerine ek süre isteyebilir veya gecikmenin makul olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep edebilir ve mahkeme bunu kabul edebilir. Dava belirli bir sonucu değil, bir kararı zorlar; bu yüzden asıl başvurunuzun dava öncesinde hazır olması gerekir.
Mandamus davası bir federal davadır. Yetkili bir federal bölge mahkemesinde açılmalı ve o mahkemede avukatlık yapmaya yetkili bir avukat ya da davacının bizzat kendisi tarafından imzalanmalıdır. Bir eyalet barosuna kayıtlı olmak, tek başına her federal mahkemede dava açma yetkisi vermez. Dosyanız için hangi mahkemenin yetkili olduğunu ve bu kuralların nasıl uygulandığını görüşmede açıklarız.
Ozek Law Firm avukatları Maryland, New York ve District of Columbia barolarına kayıtlıdır. California’daki dosyalar California lisanslı ortak avukatlarla (co-counsel) yürütülür. Göçmenlik hukuku federal olduğundan, göçmenlik müvekkillerimizi ABD genelinde ve dünyanın her yerinde temsil ediyoruz. Federal mahkemeye yapılacak başvurular, o mahkemede avukatlık yetkisi bulunan bir avukat gerektirir.
Av. Tolga Ozek, Ozek Law Firm’ün kurucusudur. 13 yılı aşkın süredir bireylere, ailelere, yatırımcılara ve şirketlere ABD göçmenlik ve iş hukukunda İngilizce ve Türkçe olarak rehberlik etmektedir. Washington D.C., Maryland ve New York barolarına kayıtlıdır.
Hayır. Mahkeme kuruma makul bir süre içinde karar vermesini emredebilir, ancak şartları taşıyıp taşımadığınıza karar vermez. Kurum aynı hukuku uygular ve başvurunuzu onaylayabilir de reddedebilir de.
Belirli bir bekleme süresi yoktur. Mahkemeler gecikmenin süresi, yol açtığı zarar ve kurumun diğer öncelikleri gibi TRAC faktörlerine bakar. Yayımlanan işlem sürelerinin çok ötesinde kalan ve sorgu geçmişi belgelenmiş bir dosya genellikle daha güçlü bir adaydır.
8 U.S.C. §1447(b) uyarınca, vatandaşlık mülakatınızdan sonra 120 gün geçmesine rağmen karar verilmemişse ikamet ettiğiniz yerdeki federal bölge mahkemesine başvurabilirsiniz. Mahkeme başvuruyu karara bağlayabilir veya talimatlarla USCIS’e geri gönderebilir.
Bazen, ancak bu davaların ciddi sınırları vardır. Mahkemeler konsolosluk vize kararlarını genellikle denetlemez ve bir 221(g) reddinin zorla yaptırılıp yaptırılamayacağı konusunda farklı görüşlerdedir. Dava önermeden önce olguları ve ilgili mahkemenin kararlarını inceleriz.
Dava, aynı hukuki ölçütler altında bir karar verilmesini ister. Risk, başvuruda zayıflıklar varsa hızlanan kararın ret olabilmesidir; bu nedenle dava öncesinde asıl dosyanızı inceleriz.
Kurum dosyanız hakkında işlem yaparsa dava genellikle gereksiz hâle gelir ve çoğu zaman tarafların mutabakatıyla düşürülür.
Maliyet; mahkemeye, dosyanın türüne ve hükümetin nasıl cevap verdiğine bağlıdır. Ücret teklifimizi görüşmede sunarız; mahkeme harcı ayrıca ödenir.
Zorluklarınızı başarıya dönüştürme yolunda ilk adımı atın. Sizi dinlemeye hazırız.
